Een houtkachel installeren is geen rocket science, maar er komt wel het een en ander bij kijken. Voordat je voor het eerst de kachel kunt aansteken, moet alles veilig zijn aangesloten: van het toestel zelf tot de kachelpijp en het rookkanaal. In deze gids leggen we stap voor stap uit hoe je een houtkachel zelf installeert, aansluit op een bestaande schoorsteen of op een nieuw rookkanaal, en wat je moet weten over kosten en veiligheid.

Houtkachel aansluiten op een bestaande schoorsteen

Wil je een houtkachel aansluiten op een bestaande schoorsteen, dan moet je eerst controleren of het rookkanaal aan de eisen voldoet. Een schoorsteen moet van binnen glad zijn en mag niet lekken. Dit kun je laten testen door een schoorsteenveger. Als de schouw niet rookdicht is, of de binnenzijde is ruw of poreus, dan tubeer je het rookkanaal met een flexibel rookkanaal in de juiste diameter.

Belangrijk: de diameter van de schoorsteen of voering moet overeenkomen met de afvoeraansluiting van de houtkachel. Voor de meeste houtkachels is dat 150 mm, voor kleinere modellen of inbouwhaarden vaak 130 mm. Te krappe of te ruime kanalen veroorzaken trekproblemen.

Houtkachel aansluiten zonder bestaande schoorsteen

Een houtkachel aansluiten zonder schoorsteen is niet mogelijk. Er moet altijd een rookkanaal naar boven lopen, en een rookafvoer met een uitmonding door de gevel is bij een houtkachel niet toegestaan. Wel mag je een nieuw kanaal langs de buitengevel van de woning opbouwen, zolang het uitkomt boven het dak. Bekijk hiervoor onze pagina over rookkanaal langs gevel.

Als alternatief loopt het rookkanaal binnen door de woning omhoog en door het dak naar buiten. Voor zo'n nieuwe installatie gebruik je een dubbelwandig rookkanaal zodra het door muren, verdiepingen of het dak gaat, omdat het buitenwerk dan veilig op afstand blijft van brandbare materialen.

Kachelpijp aansluiten op de kachel

De kachelpijp aansluiten op de houtkachel doe je met een aansluitstuk dat past op de uitlaat van het toestel. In de stookruimte gebruik je meestal een dikwandige zwarte kachelpijp van 2 mm staal, die meer warmte afgeeft en visueel mooi staat. Vanaf de muur- of plafonddoorvoer schakel je over op een dubbelwandig geisoleerd rookkanaal.

Let op: de kachelpijp wordt in de juiste richting gemonteerd. Het smalle "mannelijke" deel wijst altijd naar beneden, naar de kachel toe. Zo loopt eventueel condens terug in de kachel in plaats van langs de buitenkant van de pijp. Klembanden en hittebestendig pakkingmiddel houden de verbindingen luchtdicht.

Houtkachel plaatsen: kosten en arbeidskosten

De kosten van het plaatsen van een houtkachel bestaan uit de arbeidskosten van een installateur en de kosten van het materiaal. Maar als je een beetje handig bent, kun je het ook zelf doen en bespaar je flink op de arbeid. Voor de installatie van een houtkachel heb je het volgende nodig:

• De houtkachel zelf
• Kachelpijp en rookkanaal in de juiste diameter
• Aansluit- en verbindingsstukken (T-stukken, bochten, klembanden)
• Een muur- of dakdoorvoer indien van toepassing
• Een vloerplaat onder de kachel als de ondergrond brandbaar is
• Hittebestendig pakkingmiddel

Een complete DIY-installatie van een houtkachel met rookkanaal kost typisch enkele honderden tot duizend euro aan materiaal, afhankelijk van de lengte en complexiteit van het rookkanaal. Bij Kachelbuis.be leveren wij rechtstreeks vanuit de fabrikant, waardoor je scherper geprijsd uit bent dan bij de meeste gespecialiseerde rookkanaalwinkels.

Houtkachel zelf installeren: waar moet je verder op letten?

• Capaciteit: Kies een kachel met de juiste capaciteit voor de ruimte. Te weinig capaciteit levert te weinig warmte, een houtkachel met te veel capaciteit is vaak moeilijk te stoken.
• Ondergrond: Zorg voor een goede ondergrond. Deze moet recht en hittebestendig zijn. Gebruik bijvoorbeeld een vloerplaat die aan alle kanten een beetje uitsteekt.
• Vrijstaande installatie: Installeer jouw houtkachel altijd vrijstaand. Houd voldoende afstand tot brandbare materialen zoals muren, gordijnen en meubels.
• Diameter: Houd de diameter van de kachelpijp gelijk aan de afvoeraansluiting van de kachel. Niet verkleinen onderweg.
• Veegluik: Voorzie een T-stuk met inspectieluik onderaan het rookkanaal voor jaarlijks vegen.
• Controle: Laat de installatie na plaatsing controleren door een schoorsteenveger of erkend installateur. Veel verzekeraars vragen hiervan een attest.

Door deze richtlijnen te volgen, zorg je dat jouw houtkachel veilig en efficient wordt geinstalleerd, zodat je optimaal kunt genieten van de warmte en sfeer in jouw huis.

Veelgestelde vragen over houtkachel installeren

Mag je een houtkachel zelf installeren?

Ja, je mag in Belgie en Nederland een houtkachel zelf installeren, mits de installatie aan de geldende voorschriften en normen voldoet. Voor de verzekering wordt vaak gevraagd om een attest of controle door een erkend installateur of schoorsteenveger na plaatsing.

Welke kachelpijp moet ik aansluiten op mijn houtkachel?

In de stookruimte gebruik je meestal een dikwandige zwarte kachelpijp, omdat die meer warmte afgeeft en visueel goed uitkomt. Vanaf de muur- of plafonddoorvoer schakel je over op een dubbelwandig geisoleerd rookkanaal. De diameter komt altijd overeen met de afvoeraansluiting van de kachel, meestal 150 mm.

Hoe sluit ik een houtkachel aan op een bestaande schoorsteen?

Controleer eerst of de bestaande schoorsteen rookdicht, glad en in de juiste diameter is. Is dat niet het geval, dan tubeer je het rookkanaal met een flexibele inox kachelpijp. Vervolgens sluit je de houtkachel met een dikwandige kachelpijp aan op de onderkant van de tubering of op de bestaande schoorsteen via een aansluitstuk.

Wat kost het om een houtkachel te installeren?

Bij DIY zijn de kosten beperkt tot het materiaal (kachelpijp, rookkanaal, dakdoorvoer, klembanden) en typisch enkele honderden tot duizend euro afhankelijk van complexiteit. Een installateur rekent daarbovenop arbeidsuren. Bij Kachelbuis.be koop je het complete rookkanaal scherp geprijsd rechtstreeks vanuit de fabrikant.

Is een houtkachel zonder schoorsteen mogelijk?

Nee, een houtkachel zonder rookkanaal is niet toegestaan. Een gevelafvoer is in Vlaanderen meestal niet toegestaan. Wel kun je een nieuw rookkanaal langs de gevel of door het dak naar boven opbouwen, zolang het uitkomt boven de nok.

Hoe vaak moet ik mijn rookkanaal laten vegen?

Voor toestellen op vaste brandstof zoals een houtkachel is meestal een jaarlijkse reiniging verplicht. Dit is belangrijk voor de brandveiligheid en wordt vaak vereist door je brandverzekering.